دستگاه عصبی
تشخیص بالینی
شرح حال
علائم
مرور کلی
علائم شایع یا نگران‌کننده عبارتند از سردرد، سرگیجه یا سبکی سر، ضعف عضلانی، بی‌حسی یا حس غیرطبیعی یا غایب، غش و از حال رفتن، تشنج، و ترمور یا حرکات غیرارادی.
سؤالات شرح حال
- آیا سردرد ناگهانی مثل رعد، یا بدترین سردرد عمرتان، یا سردرد همراه تب و سفتی گردن داشته‌اید؟
- آیا گیجی، سبکی سر، احساس نزدیک به غش، عدم تعادل، یا چرخش خود یا محیط دارید؟
- آیا ضعف عضلانی ناگهانی در صورت یا اندام، خستگی‌پذیری با فعالیت، یا بی‌حسی و سوزن‌سوزن شدن دارید؟
- آیا واقعاً هوشیاری را از دست دادید، یا حرکت پرشی، بی‌اختیاری مثانه یا روده، یا گاز گرفتن زبان وجود داشته است؟
- آیا لرزش یا حرکات غیرارادی دارید که نمی‌توانید کنترل کنید؟
معاینه
مرور کلی
معاینه دستگاه عصبی را در پنج بخش شامل (۱) وضعیت روانی، تکلم و زبان؛ (۲) اعصاب کرانیال؛ (۳) دستگاه حرکتی؛ (۴) دستگاه حسی؛ و (۵) رفلکس‌ها سازمان‌دهی کنید. معاینه غربالگری که این اجزا را پوشش دهد باید در تمام بیماران، حتی افراد بدون شکایت نورولوژیک، انجام شود.
نکات بالینی
برای پیشگیری از جا افتادن هر یک از اجزا، توالی ثابتی در معاینه پیش بگیرید؛ دو هدف اصلی معاینه نورولوژیک، تعیین محل ضایعه (لوکالیزاسیون) و شناسایی پاتوفیزیولوژی زمینه‌ای است.
وجود فاسیکولاسیون یا آتروفی همراه با ضعف عضلانی مطرح‌کننده اختلال نورون محرکه تحتانی (LMN) است، در حالی که هایپررفلکسی ضایعه نورون محرکه فوقانی (UMN) را نشان می‌دهد؛ در صورت وجود شکایت عصبی یا یافته غیرطبیعی در غربالگری، معاینه جامع‌تری انجام دهید.
تکنیک‌ها و یافته‌ها
وضعیت روانی و تکلم بیمار را از همان ابتدای شرح‌حال ارزیابی کنید، حتی اگر قصد انجام آزمون‌های دقیق‌تر بعدی را داشته باشید.
تکنیک
- سطح هوشیاری — میزان هوشیاری و پاسخ‌دهی بیمار به محیط اطراف را بسنجید.
- کارکرد زبان — روانی تکلم، درک کلامی، تکرار عبارات و نامیدن اشیا را ارزیابی کنید.
- ارزیابی حافظه — حافظه کوتاه‌مدت (رویدادهای اخیر) و بلندمدت (گذشته دور) را بررسی کنید.
- شناخت عالی — توانایی محاسبه، پردازش بینایی‌فضایی و استدلال انتزاعی را بیازمایید.
یافته طبیعی
- سطح هوشیاری — بیمار کاملاً هوشیار و آرام است و با معاینه‌کننده همکاری می‌کند.
- جهت‌یابی — آگاه به شخص، مکان و زمان همراه با سیر تفکر منسجم.
- کارکرد زبان — تکلم روان، درک کلامی مناسب و توانایی اجرای کامل دستورات.
یافته غیرطبیعی
- آفازی — اختلال در تولید یا درک زبان؛ مطرح‌کننده سکته مغزی یا ضایعات کورتکس مغز.
- دیس‌آرتری — نقص در تلفظ کلمات؛ مطرح‌کننده نقص حرکتی یا آسیب اعصاب کرانیال.
- اختلال جهت‌یابی — از دست رفتن آگاهی به زمان، مکان یا شخص؛ مطرح‌کننده دلیریوم، دمانس شدید یا انسفالوپاتی متابولیک.
نشانه‌ها و یافته‌ها
- آفازی
- دیزآرتری