دستگاه تناسلی مردانه
تشخیص بالینی
شرح حال
علائم
مرور کلی
علائم شایع یا نگرانکننده عبارتند از ترشح تناسلی یا ضایعه آلت، درد یا تورم کیسه بیضه، و عفونت آمیزشی.
سؤالات شرح حال
- آیا از آلت ترشح، چکیدن، یا لک شدن لباس زیر دارید و رنگ و مقدار آن چگونه است؟
- آیا روی آلت زخم یا زائده دارید، یا خارش شدید با خراش ناشی از خاراندن در ناحیه عانه؟
- آیا درد یا تورم در کیسه بیضه یا روی بیضهها دارید؟
- آیا سابقه علائم تناسلی یا عفونت آمیزشی مانند هرپس سیمپلکس، گنوره، یا سیفلیس دارد؟
- آیا نگرانی درباره عفونت اچآیوی دارید و در سه ماه گذشته نزدیکی مقعدی، نزدیکی واژینال، یا نزدیکی دهانی داشتهاید؟
معاینه
مرور کلی
معاینه دستگاه تناسلی مردانه شامل مشاهده و لمس آلت تناسلی، کیسه بیضه و محتویات آن است و سپس ارزیابی اختصاصی هرنیهای کشاله ران و بررسی تودههای احتمالی کیسه بیضه انجام میشود.
نکات بالینی
پیش از شروع، مراحل معاینه را گامبهگام برای بیمار شرح دهید تا بداند چه انتظاری داشته باشد و در صورت نیاز از یک دستیار یا همراه کمک بگیرید. در صورت بروز نعوظ حین معاینه، به بیمار اطمینان دهید که پاسخی فیزیولوژیک و طبیعی است، معاینه را با آرامش ادامه داده و به پایان برسانید؛ در صورت امتناع بیمار، دلایل نگرانی او را جویا شوید.
معاینه میتواند در وضعیت ایستاده یا خوابیده بهپشت انجام شود؛ همواره فقط ناحیه تحت معاینه را نمایان کنید. در وضعیت خوابیده، قفسه سینه و شکم را با گان و اندامهای تحتانی را با پوشش از میانه ران بپوشانید و تنها دستگاه تناسلی و نواحی اینگوینال را نمایان کنید؛ در تمام مراحل معاینه پوشیدن دستکش الزامی است.
در بیماران نوجوان و جوان، مراحل بلوغ جنسی و درجهبندی تانر (Tanner) را بررسی و ثبت کنید تا تکامل اندامهای تناسلی دقیقتر مستند شود.
تکنیکها و یافتهها
تکنیک
- مشاهده پوست — سطوح شکمی (ونترال)، پشتی (دورسال) و قاعده پنیس را با بالا آوردن آن از نظر اریتم، خراشیدگی و ضایعات پوستی مشاهده کنید.
- پس زدن پوست پرهپوس (ختنهگاه) — در افراد ختنهنشده، پوست پرهپوس (Prepuce) را به عقب پس بزنید تا شانکر، زخمها و کارسینومهای مخفی آشکار شوند.
- مشاهده گلنس — سر آلت (گلنس) را از نظر وجود هرگونه زخم، اسکار، ندول یا علائم التهاب با دقت بررسی کنید.
- موقعیت مئاتوس — محل باز شدن سوراخ خارجی پیشابراه (Meatus) را در نوک گلنس از نظر ناهنجاریهای مادرزادی بررسی کنید.
- فشردن گلنس — گلنس را با انگشت اشاره در بالا و شست در پایین به آرامی بفشارید تا سوراخ مئاتوس برای بررسی ترشحات خودبهخودی باز شود.
- دوشیدن شفت آلت (Milking) — در صورت گزارش ترشح توسط بیمار و دیده نشدن آن، تنه آلت را از قاعده به سمت گلنس ماساژ داده و بدوشید.
- نمونهبرداری و کشت — در صورت خروج هرگونه ترشح، بلافاصله سواب کشت و لام شیشهای را برای آزمایش میکروسکوپی و رنگآمیزی گرم آماده کنید.
یافته طبیعی
- پوست آلت — پوست سالم و بدون خراشیدگی، اریتم، زخم یا ضایعه غیرطبیعی.
- اسمگما (Smegma) — تجمع ماده سفید و پنیریشکل زیر پوست پرهپوس در افراد ختنهنشده طبیعی است.
- پوست پرهپوس — در افراد ختنهنشده، پوست ختنهگاه کاملاً نرم و بهراحتی به عقب پس زده میشود.
- مئاتوس پیشابراه — سوراخ خارجی پیشابراه در نوک گلنس در خط وسط قرار دارد و فاقد التهاب یا ترشح است.
یافته غیرطبیعی
- خراشیدگیهای تناسلی — آثار خاراندن شدید در ناحیه عانه یا تناسلی؛ مطرحکننده شپش عانه (Pediculosis Pubis) یا گال (Scabies).
- فیموز (Phimosis) — تنگی پوست پرهپوس بهگونهای که روی گلنس پس نمیرود؛ زمینهساز التهاب، عفونت مکرر و بدخیمی.
- پارافیموز — گیر افتادن پوست ختنهگاه تنگ در پشت گلنس پس از عقب کشیده شدن و ناتوانی در بازگشت؛ منجر به ادم شدید و ایسکمی گلنس (اورژانس اورولوژی).
- بالانیت (Balanitis) — اریتم و التهاب سر آلت (گلنس)؛ ناشی از عفونتهای کاندیدایی یا باکتریایی.
- بالانوپوستیت (Balanoposthitis) — التهاب همزمان گلنس و پوست پرهپوس؛ شایع در افراد ختنهنشده مبتلا به دیابت یا بهداشت نامناسب.
- هایپوسپادیاس (Hypospadias) — نقص مادرزادی ناشی از باز شدن سوراخ مئاتوس پیشابراه در سطح زیرین (ونترال) تنه آلت.
- اپیسپادیاس (Epispadias) — نقص مادرزادی ناشی از باز شدن مئاتوس پیشابراه در سطح بالایی (دورسال) تنه آلت.
- ترشح چرکین و زرد — خروج ترشح غلیظ زرد، کدر یا موکوپرولانت از مئاتوس؛ نشانه اختصاصی اورتریت گونوکوکی.
- ترشح شفاف یا اندک — ترشح رقیق، آبکی یا سفید پیشابراه؛ مطرحکننده اورتریت غیرگونوکوکی.
نشانهها و یافتهها
- فیموز
- پارافیموز
- بالانیت
- بالانوپوستیت
- هیپوسپادیاس
- اپیسپادیاس
