خوش آمدید
پرش به محتوا

شناخت، رفتار و وضعیت روانی

تشخیص بالینی

تشخیص بالینیشناخت، رفتار و وضعیت روانی

شرح حال

4 علامت

علائم

مرور کلی

علائم شایع یا نگران‌کننده عبارتند از اضطراب و نگرانی بیش از حد، افسردگی، اختلال حافظه و علائم بدون توضیح پزشکی.

سؤالات شرح حال

  1. آیا در دو هفته گذشته عصبی، مضطرب یا در حالت تنش بوده‌اید؟
  2. آیا در دو هفته گذشته نتوانسته‌اید نگرانی را متوقف یا کنترل کنید؟
  3. آیا در دو هفته گذشته دل‌گرفته، افسرده یا ناامید بوده‌اید؟
  4. آیا خودتان یا کسی که می‌شناسید درباره حافظه شما ابراز نگرانی کرده است؟
  5. آیا در دو هفته گذشته به این فکر کرده‌اید که بهتر بود مرده باشید یا به خود آسیب بزنید؟

معاینه

8 تکنیک

مرور کلی

معاینه وضعیت روانی محور اصلی ارزیابی سلامت روان و یکی از ارکان بنیادین در معاینه دستگاه عصبی است. این معاینه از شش جزء اصلی شامل ظاهر و رفتار، گفتار و زبان، خلق، تفکر و ادراک، بینش و قضاوت، و عملکرد شناختی تشکیل می‌شود.

نکات بالینی

  • در صورت مشاهده اختلال در سطح هوشیاری، توجه و تمرکز، درک واژگان یا توانایی سخن گفتن، این نقایص را در اولویت قرار داده و بی‌درنگ ارزیابی کنید.

  • چنانچه بیمار قادر به ارائه شرح‌حال قابل‌اعتماد نباشد، ارزیابی سایر کارکردهای عالی مغز با دشواری روبه‌رو خواهد شد و بیمار باید از نظر علل حاد بررسی شود.

  • هرگونه تغییر در وضعیت روانی و شناختی نیازمند ارزیابی جامع و دقیق به منظور شناسایی علل پاتولوژیک زمینه‌ای و اثرات دارویی است.

تکنیک‌ها و یافته‌ها

1/8

تکنیک

  • سطح هوشیاری — میزان بیداری و پاسخ‌دهی بیمار را بسنجید؛ در صورت عدم پاسخ، شدت محرک را گام‌به‌گام (کلامی تا دردناک) افزایش دهید.
  • وضعیت بدنی و رفتار حرکتی — وضعیت بدن، میزان آرامش، آهنگ، دامنه و خودبه‌خودی بودن حرکات را در حالت استراحت و حین فعالیت مشاهده کنید.
  • پوشش، آراستگی و بهداشت فردی — تمیزی، تناسب پوشش و وضعیت آراستگی موها و ناخن‌ها را بررسی کرده و دو طرف بدن را با یکدیگر مقایسه کنید.
  • حالت چهره — میمیک و تغییرات چهره را در حالت استراحت و هنگام گفتگو درباره موضوعات مختلف ارزیابی کنید.
  • عاطفه و منش — تظاهرات هیجانی قابل مشاهده را از طریق لحن صدا، حالات چهره، گشاده‌رویی و نحوه تعامل با اطرافیان بسنجید.

یافته طبیعی

  • سطح هوشیاری — بیمار کاملاً هوشیار است، تماس چشمی برقرار می‌کند و به صدای معمولی پاسخی کامل و مناسب می‌دهد.
  • آراستگی و پوشش — پوشش مرتب، آراستگی مناسب و بهداشت فردی تمیز و متقارن در دو طرف بدن.
  • رفتار و عاطفه — وضعیت بدنی آرام و راحت، میمیک طبیعی چهره، منش همکار و گشاده‌رو، و عاطفه متناسب با موقعیت.

یافته غیرطبیعی

  • لتارژی (خواب‌آلودگی) — بیمار خواب‌آلود به نظر می‌رسد، با صدای بلند چشمانش را باز کرده و پاسخ می‌دهد، سپس دوباره به خواب می‌رود.
  • ابتانداسیون (گیجی شدید) — بیمار تنها با محرک لمسی چشم می‌گشاید و پاسخی کند و همراه با گیجی و منگی می‌دهد.
  • استوپور — بیمار تنها در پاسخ به محرک دردناک چشمان را باز می‌کند و پس از قطع محرک، به وضعیت بی‌پاسخ بازمی‌گردد.
  • کما — بیمار با چشمان بسته کاملاً غیرقابل بیدار کردن است و به هیچ محرک درونی یا بیرونی پاسخ نمی‌دهد.
  • بی‌قراری و تنش حرکتی — وضعیت بدنی منقبض، بی‌قراری و وول خوردن مداوم؛ مطرح‌کننده اضطراب شدید.
  • گریه، قدم زدن مکرر و فشردن دست‌ها — حرکات متوالی ناشی از بی‌قراری درونی؛ نشانه افسردگی با سایکوموتور آژیته یا اضطراب شدید.
  • وضعیت خمیده و کندی حرکات — کاهش آهنگ و دامنه حرکات با تنه افتاده؛ نشانه افسردگی شدید.
  • حرکات شتابان و گسترده — رفتارهای حرکتی آژیته، بیش‌فعال و پرانرژی؛ نشانه دوره مانیا.
  • تماس چشمی ضعیف و وضعیت بدنی بسته — پرهیز از نگاه مستقیم و گارد دفاعی؛ مطرح‌کننده اختلالات سایکوتیک.
  • افت آراستگی و بهداشت فردی — نامرتب بودن لباس، موها و بهداشت؛ مطرح‌کننده افسردگی، اسکیزوفرنی یا دمانس.
  • آراستگی و وسواس مفرط — حساسیت و دقت وسواس‌گونه به جزئیات پوشش و تمیزی؛ نشانه اختلال وسواسی-جبری (OCD).
  • غفلت یک‌طرفه (همی‌نگلکت) — نادیده گرفتن و رسیدگی نکردن به یک سمت بدن؛ مطرح‌کننده ضایعه قشر پریتال طرف مقابل (معمولاً نیمکره غیرغالب).
  • بی‌حرکتی چهره (چهره ماسکه) — فقدان میمیک و تغییرات هیجانی در صورت؛ نشانه بیماری پارکینسون یا پارکینسونیسم.
  • عاطفه ناپایدار و متغیر — نوسانات سریع و نامتناسب حالات هیجانی؛ مطرح‌کننده سندرم‌های عاطفی کاذب یا مسمومیت‌ها.
  • خشم، خصومت و طفره‌روی — حالت تدافعی، بدگمانی و پرهیز از پاسخ صریح؛ مشخصه پارانویا و اختلال هذیانی.
  • سرخوشی و شعف مفرط — نشاط و خلق برانگیخته و نامتناسب با موقعیت؛ نشانه دوره مانیا در اختلال دوقطبی.
  • عاطفه تخت و دوری‌گزینی — فقدان بارز پاسخ‌های هیجانی و فاصله گرفتن از دیگران؛ نشانه اسکیزوفرنی.
  • آپاتی (بی‌احساسی و بی‌تفاوتی) — کاهش انگیزه همراه با جدایی هیجانی و بی‌تفاوتی به محیط؛ نشانه دمانس.

نشانه‌ها و یافته‌ها

  • عاطفه تخت
  • لتارژی
  • ابتانداسیون
  • استوپور
  • کما