کلیرانس کراتینین (CrCl)
Cockcroft–Gault Creatinine Clearance (CrCl) · کلیه
محاسبه
جدول تفسیر
کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه نشان‌دهنده اختلال شدید عملکرد کلیه است. کاهش چشمگیر دوز دارو، افزایش فواصل مصرف یا منع مصرف بسیاری از داروها الزامی است. حتماً به مرجع دارویی همان دارو مراجعه کنید.
کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۵۹٫۹ میلی‌لیتر در دقیقه نشان‌دهنده اختلال عملکرد کلیوی متوسط است. تنظیم دوز برای داروهای دارای دفع کلیوی (مانند DOACها، LMWHها و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها) ضرورت دارد.
کلیرانس کراتینین ۶۰ میلی‌لیتر در دقیقه یا بالاتر نشان‌دهنده کلیرانس حفظ‌شده یا کاهش خفیف است. دوزهای استاندارد دارویی معمولاً قابل استفاده هستند مگر در داروهای با محدوده درمانی بسیار باریک.
| نتیجه | محدوده | تفسیر |
|---|---|---|
کاهش شدید کلیرانس کراتینین (<۳۰ mL/min) Markedly reduced CrCl (<30 mL/min) | ≤ 29.9 | کلیرانس کراتینین کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در دقیقه نشان‌دهنده اختلال شدید عملکرد کلیه است. کاهش چشمگیر دوز دارو، افزایش فواصل مصرف یا منع مصرف بسیاری از داروها الزامی است. حتماً به مرجع دارویی همان دارو مراجعه کنید. |
کاهش متوسط کلیرانس کراتینین (۳۰–۵۹٫۹ mL/min) Moderately reduced CrCl (30–59.9 mL/min) | 30–59.9 | کلیرانس کراتینین ۳۰ تا ۵۹٫۹ میلی‌لیتر در دقیقه نشان‌دهنده اختلال عملکرد کلیوی متوسط است. تنظیم دوز برای داروهای دارای دفع کلیوی (مانند DOACها، LMWHها و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها) ضرورت دارد. |
کلیرانس کراتینین حفظ‌شده / طبیعی (≥۶۰ mL/min) Preserved CrCl (≥60 mL/min) | ≥ 60 | کلیرانس کراتینین ۶۰ میلی‌لیتر در دقیقه یا بالاتر نشان‌دهنده کلیرانس حفظ‌شده یا کاهش خفیف است. دوزهای استاندارد دارویی معمولاً قابل استفاده هستند مگر در داروهای با محدوده درمانی بسیار باریک. |
توضیحات
هدف
کلیرانس کراتینین (CrCl برحسب mL/min) را بر اساس سن، وزن بدن، کراتینین سرم و جنسیت جهت تنظیم دوز داروهای دفع‌شونده از کلیه تخمین می‌زند.
اندیکاسیون‌ها
بیماران بزرگسال با عملکرد کلیوی پایدار که نیازمند تنظیم دوز دارویی بر اساس کلیرانس کراتینین تخمینی هستند.
محدودیت‌ها
در آسیب حاد کلیه (تغییرات سریع کراتینین)، تحلیل شدید عضلانی، قطع عضو، چاقی شدید (BMI ≥ ۳۰ که نیازمند استفاده از وزن ایده‌آل یا تعدیل‌شده است) یا رژیم‌های کاملاً گیاه‌خواری دقت ندارد.
اشتباهات رایج
اشتباه گرفتن کلیرانس کراتینین (mL/min) با eGFR تعدیل‌شده با سطح بدن (mL/min/1.73m²)؛ استفاده از وزن واقعی در بیماران چاق مفرط که منجر به بیش‌برآورد کلیرانس می‌شود؛ عدم توجه به اینکه کراتینین پایین در سالمندان نحیف نشانه توده عضلانی کم است نه عملکرد عالی کلیه.
خلاصه فرمول
CrCl (mL/min) = [((140 − Age) × Weight_kg) / (72 × Serum Creatinine_mg/dL)] × (0.85 if Female). Bands: Low <30 mL/min, Moderate 30–59.9 mL/min, Normal/High ≥60 mL/min.
یادداشت بالینی
کاربرد اصلی بالینی این معادله، تنظیم دوز داروهایی است که راهنمای دارویی آن‌ها بر اساس کلیرانس کراتینین تدوین شده است (مانند DOACs، آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای شیمی‌درمانی). این فرمول بر اساس سطح بدن (BSA) تعدیل نشده و برای مرحله‌بندی بیماری مزمن کلیه (CKD) استفاده نمی‌شود (برای eGFR از CKD-EPI استفاده کنید).